|
Adaptief onderwijs op De Duiventil
Soms leer je de dingen vanzelf:
toen je ging praten, en de tafel van elf,
wat vies is of lekker,
of wakker worden van de wekker,
je eigen naam, je eerste zoen,
die je nog wel eens over wil doen.
Maar op school is het moeilijk en gaat het verkeerd,
want daar moet alles gestructureerd.
Daar gaat het methodisch, stapje voor stap,
want volgens de meester word je dan knap.
Zolang er mensen op deze aardbol rondlopen, is er geleerd. Leren doe je namelijk vanzelf als je iets wilt doen wat je nog niet kan of wanneer je iets nodig hebt om te (over)leven.
Over sommige vaardigheden (competenties) beschik je direct: zuigen, drinken, huilen en nog veel meer. Andere mogelijkheden maak je je snel eigen: je probeert, je herhaalt eindeloos, en ineens lukt het.
Afhankelijk van je omgeving ontwikkel je weer andere vaardigheden die je nodig hebt of die je leuk vindt. Vooral als je succes hebt of beloond wordt, gaat het snel. Je kijkt hoe anderen het doen, je imiteert, je ontdekt, je oefent, je ontwikkelt, je legt verbanden, je associeert, je ontwerpt, vaak samen.
Hoe uitdagender en rijker de omgeving, des te meer leer je en je houdt nooit meer op.
Pas in de laatste honderdvijftig jaar hebben we gemeend deze vanzelfsprekende processen vooral te moeten structureren en methodisch te laten verlopen. We zetten kinderen daartoe in aparte ruimtes bij elkaar. Vaardigheden die je in je natuurlijke omgeving vanzelf zou leren, worden geďsoleerd aangeboden ’als je er aan toe bent’. En liefst allemaal op hetzelfde moment!
Inmiddels hebben we ontdekt dat er toch nadelen kleven aan dit systeem. Dat kinderen veel dingen leren voor later, die voor hen nu geen enkele betekenis hebben; dingen waarvan alleen de leerkracht en de methodeschrijver de zin inzien. We hebben ontdekt dat zij leren om veel zaken vervolgens weer te vergeten.
Laatst las ik een stuk van een echte ’bobo’ uit onderwijsland en die vergeleek de school met een viskom: we zetten jonge vissen in een aparte omgeving, verzorgen ze goed en zetten ze na een aantal jaren weer uit in de rivier! Het zou logischer zijn om hen gewoon in het grote water te leren hoe het in elkaar zit en welke vaardigheden je nodig hebt om daar te kunnen (over)leven.
Anno 2008 houden we binnen de viskom precies bij wat de kinderen in de kom leren; we willen hun leerproces beheersen, er controle op kunnen houden (leerlingvolgsysteem en handelingplannen). Veel vissen spartelen nogal en er vallen er over de rand. We merken dat we een beetje vastlopen. Het moet anders! Dat noemen we ’Het nieuwe leren’ en misschien is dat wel hetzelfde als wat miljoenen kinderen vroeger deden lang voordat de school er was.
Hebben we het de afgelopen jaren dan allemaal zo fout gedaan?
Nee, gelukkig niet. Maar wel zien we dat kinderen veel meer kunnen leren als wij wat anders gaan denken en handelen.
Wordt De Duiventil dan een Jenaplanschool of iets degelijks?
Nee hoor. Wij kijken naar ons onderwijs van de laatste jaren en zien daarin heel veel goede kanten die we zeker willen behouden.
Zaken als samenwerken (coöperatief leren), keuzebord,zelfstandig werken, taakbrief, computergebruik, etc. worden op De Duiventil steeds verder ingevoerd.
Vooral met de vakken als aardrijkskunde, natuuronderwijs en geschiedenis gaan de kinderen veel meer samen doen, op onderzoek uit.
Met rekenen en taal kunnen kinderen ook meer samen een oplossing voor een probleem zoeken. Wanneer je de groepen goed indeelt kunnen de ’zwakkeren’ ook samenwerken om tot een goed antwoord te komen. Zij doen dan succeservaringen op (ik kan het) en gaan dan ook wat meer plezier krijgen in ’leren’. Kinderen leren van elkaar.
Mensen leren op verschillende manieren. In de tabel een aantal van die manieren met het percentage hoeveel je op welke manier leert:
10% Door te lezen
20% Door te luisteren
30% Door te kijken
50% Door te kijken en te luisteren
70% Door met elkaar te discussi‘ren
80% Door persoonlijke ervaringen
95% Door aan anderen uitleg te geven
Jaap Muurling
► Terug naar hoofdmenu de school
|
Alle gegevens onder voorbehoud
R.K. Basisschool De Duiventil. | |
